Był czerwiec 1962 roku, gdy świeżo upieczona absolwentka warszawskiej PWST, Marta Lipińska, dołączyła do zespołu Teatru Współczesnego kierowanego przez Erwina Axera. Jedną z największych gwiazd sceny przy Mokotowskiej był wówczas 35-letni Tadeusz Łomnicki, znany już z wybitnych kreacji filmowych, m.in. w "Ósmym dniu tygodnia" i "Niewinnych czarodziejach".
"Łomnickiego poznałam, kiedy miał trzecią żonę, a żywot prywatny zakończył, zdaje się, na piątej, co przecież nie ma żadnego znaczenia dla oceny jego dorobku na scenie, bo tam potrafił być wspaniały (...)" - wspominała po latach w rozmowie z "Polityką".
Tadeusz zaoferował młodszej koleżance pomoc w przygotowaniach do jej scenicznego debiutu w "Trzech siostrach" Czechowa. Próby do spektaklu trwały aż dziewięć miesięcy. W tym czasie aktorzy bardzo się do siebie zbliżyli.
Oboje mieli małżonków. Łomnicki chciał czegoś więcej niż przyjaźni
Marta chętnie korzystała z rad starszego kolegi. Podziwiała jego talent, ceniła doświadczenie i traktowała go jak mentora. Łomnicki miał jednak wobec niej zupełnie inne zamiary. Nie ukrywał, że aktorka zawróciła mu w głowie.
Po premierze "Trzech sióstr" w teatralnych garderobach zaczęto plotkować o ich zażyłości. Powodem miała być scena, gdy uradowana Lipińska rzuciła się Łomnickiemu na szyję, dziękując mu za pomoc w przygotowaniu roli.
Ich bliskość budziła tym większe zainteresowanie, że oboje byli wówczas w związkach małżeńskich.
Marta jeszcze na studiach poślubiła operatora Krzysztofa Winiewicza. Choć wyszła za niego z miłości, ich małżeństwo nie okazało się szczęśliwe.
"Wyszłam za mąż z miłości, ale sama miłość nie wystarczy, żeby było dobrze" - wyznała po latach w jednym z wywiadów.
Z kolei Łomnicki miał już za sobą dwa rozwody, a 11 stycznia 1962 roku poślubił dziennikarkę Teresę Sobańską. Była jego trzecią żoną.
Nazywał ją "Martulinką". Po latach wszystko się zmieniło
Tadeusz Łomnicki miał darzyć Martę szczególną sympatią. Jak ujawniła później jego piąta żona, Maria Bojarska, pieszczotliwie nazywał młodszą koleżankę "Martulinką".
Z czasem drogi aktorów zaczęły się jednak rozchodzić. Lipińska rozwiodła się z Krzysztofem Winiewiczem i związała z Maciejem Englertem, który w 1981 roku objął dyrekcję Teatru Współczesnego.
Według Bojarskiej Łomnicki nie przepadał za Englertem, a jego stosunek do dawnej sympatii również uległ zmianie.
Wiele lat po odejściu z Teatru Współczesnego aktor miał możliwość powrotu na scenę przy Mokotowskiej w wymarzonej roli Króla Leara. Nie zdecydował się jednak na ten krok. Maria Bojarska sugerowała, że jednym z powodów była właśnie niechęć do małżeństwa Englertów.
"Poniekąd przez kobietę... Marta Lipińska, zbyt dobrze mu znana z dawnych czasów Martulinka, bardzo lubiła być dyrektorową. Tadeusz czuł się już dostatecznie zasłużony, by nie musieć wszystkiego znosić. Nie mógł i nie chciał znosić protekcjonalności Martulinki, nie zamierzał wysłuchiwać mentorskich pouczeń od jej męża" - napisała w książce "Król Lear nie żyje".
Łomnicki ostatecznie rozpoczął próby do "Króla Leara" w poznańskim Teatrze Nowym. Nie doczekał premiery. Zmarł 22 lutego 1992 roku podczas jednej z prób.
Piąta żona Łomnickiego nie szczędziła Lipińskiej gorzkich słów
Marta Lipińska dopiero wiele lat po śmierci Łomnickiego otwarcie przyznała, że słynny aktor zabiegał o jej względy. Nie był zresztą jedynym kolegą, który chciał czegoś więcej niż przyjaźni.
"Z Kowalewskim to była przyjaźń. Ale Łomnicki, Cybulski i Wilhelmi chcieli czegoś więcej niż przyjaźni. Swoją drogą każdy z nich był świetnym materiałem, żeby zmarnować sobie z nim życie" - wyznała w wywiadzie dla "Polityki".
Odtwórczyni roli Michałowej w "Ranczu" wspominała Łomnickiego przede wszystkim jako wybitnego artystę, od którego wiele się nauczyła.
Tymczasem z książki Marii Bojarskiej wyłania się zupełnie inny obraz ich znajomości. Piąta żona aktora nie szczędziła gorzkich słów kobiecie, która przed laty pieszczotliwie nazywała go "Tamaryszkiem".
"Jedna z jego dawnych kochanek, kiedyś bardzo ładna, później bardzo otyła dyrektorowa, która we wspomnieniach Tadzia utkwiła jako uosobienie wyjątkowego fałszu, mimo że przed trzydziestu laty tak pieszczotliwie nazywała go 'Tamaryszkiem', nagle zauważy, że o Tadeuszu Łomnickim znów jest głośno w związku z jego pogrzebem. I z całą powagą każe się zapowiedzieć w radiu jako 'ukochana aktorka Tadeusza Łomnickiego'. Ni mniej, ni więcej" - czytamy w książce "Król Lear nie żyje".
Choć Bojarska nie wymieniła w tym fragmencie nazwiska Lipińskiej, wcześniejsze odniesienia do "Martulinki" wskazują, że to właśnie ją miała na myśli.
Marta Lipińska nie odniosła się publicznie do tych zarzutów. Sama zachowała w pamięci przede wszystkim obraz znakomitego aktora i nauczyciela. Jak widać, historia ich znajomości miała jednak więcej niż jedną wersję.
Źródła:
1. Wywiady z M. Lipińską: "Polityka" (czerwiec 2021), "Twój Styl" (lipiec 2022), Onet.Kultura (lipiec 2022)
2. Książka M. Bojarskiej "Król Lear nie żyje", wyd. 2002
3. Artykuł "Złamana przysięga", "Na żywo" (luty 2021)
ZOBACZ TAKŻE:
Katarzyna Żak pokazała zdjęcia z planu. Ekipa świętuje zakończenie zdjęć
Przyjaźniły się, a potem zostały rywalkami. Raksa nie kryła rozgoryczenia
Fani "Rancza" drżeli o powrót Lipińskiej. Kasprzykowski wszystko wyjaśnił
